Kayseri’de Sessiz Akşamlar ve İçimde Biriken Şiirler
Kayseri’de akşamlar garip bir şekilde ağır geliyor bana. Sanki gün boyu konuşmayan duvarlar, gece olunca içime doğru fısıldamaya başlıyor. 25 yaşındayım ve bunu söylemek bile bazen tuhaf hissettiriyor; çünkü hâlâ içimde çocukluğumun kırılganlığı var. Günlük tutmayı seviyorum. Defterlerim dolu, kenarlarına taşmış cümleler, yarım kalmış duygular… Ama hiçbir sayfa, içimdeki o eksikliği tam anlatamıyor.
Geçen hafta Erciyes’in soğuğu yüzüme vururken yürürken fark ettim: Ben aslında şiiri hep yanlış anlamışım. Şiir sadece kitaplarda değilmiş; sokakta, bir otobüs durağında beklerken, hatta birinin gözlerini kaçırışında bile varmış. O gün eve döndüğümde defterime tek bir cümle yazdım: “Şiir, bazen insanın kendine yetişememesidir.”
O cümle beni başka bir yere götürdü. Ve sonra düşündüm: Şiiri türleri nelerdir? Bunu sadece ders kitabındaki bir soru gibi değil, hayatımın içine dağılmış parçaları birleştiren bir ip gibi görmeye başladım.
Bir Defter Sayfasında Başlayan Hikâye
O gün sabahı çok net hatırlıyorum. Uyanmıştım ama aslında uyanmamış gibiydim. Kahvemi alıp pencere kenarına oturdum. Dışarıda gri bir Kayseri sabahı vardı. İçimde tuhaf bir boşluk, sanki bir şey olacak ama olmuyor hissi…
Defterimi açtım ve yazmaya başladım. Yazdıkça kelimeler büyüdü. Birden aklıma lise yıllarım geldi. Bir edebiyat öğretmenimiz vardı; gözleri hep uzaklara bakardı. Bize “şiir türleri”ni anlatırken sesi değişirdi. Sanki sadece ders anlatmıyordu, kendi yaralarını da açıyordu.
O zamanlar anlamamıştım. Ama şimdi anlıyorum.
Lirik Şiir ve İçimdeki Sessiz Çığlık
Lirik şiir… en çok bana benzeyen tür belki de bu. Çünkü içinde bastırılmış duygular var. Aşk, özlem, kırgınlık…
Ben de o gün defterime yazarken aslında lirik bir şeyler dökülüyordu. Birini özlüyordum ama kimi, tam olarak bilmiyordum. Belki geçmişimi, belki de hiç yaşanmamış bir ihtimali.
İçimde şöyle bir his vardı: Sanki biri gitmiş ama kapıyı açık bırakmış. Ve ben hâlâ o kapının kapanmasını bekliyorum.
Lirik şiir tam da böyle bir şey; insanın içinde yankılanan ama dışarı çıkınca eksilen duygular.
Epik Şiir ve Kendimi Kahraman Sanma Yanılgım
Bir ara kendimi fazla önemsemiş olabilirim. Bunu itiraf etmek garip ama gerçek. Hayatımı bir epik şiir gibi yaşamaya çalıştığım dönemler oldu. Sanki her kararım büyük bir savaşın parçasıymış gibi…
Oysa gerçek hayat öyle değil.
Bir gün otobüste giderken yaşlı bir adamla yan yana oturmuştum. Bana hiç bakmadan, “hayat en çok beklerken yoruyor insanı” demişti. O cümle içime kazındı. O an epik şiirlerin kahramanlarının aslında sadece bekleyen insanlar olduğunu düşündüm.
Epik şiir büyük olayları anlatır ama ben artık biliyorum ki büyük olaylar bile küçük kırılmaların toplamı.
Pastoral Şiir ve Kaçmak İstediğim Yerler
Bazen Kayseri’den uzaklaşmak istiyorum. Şehrin sesi değil, kendi iç sesim yoruyor beni. Pastoral şiirleri o yüzden seviyorum; doğayı anlatan, sakinliği arayan şiirleri…
Erciyes’in eteklerine gittiğim bir gün vardı. Kar yeni yağmıştı. Her şey sessizdi. Orada ilk kez içimdeki gürültünün dışarıdan gelmediğini fark ettim.
O an düşündüm: Belki de huzur dediğimiz şey bir yer değil, bir şiir türüydü.
Pastoral şiir bana şunu öğretti: İnsan bazen sadece susarak da iyileşebilir.
Didaktik Şiir ve Öğrenmenin Acı Tarafı
Sonra hayat bana öğretmeye başladı. Ama bu öğretme şekli okul gibi değildi. Daha sertti.
Didaktik şiirler gibi… öğretici ama bazen can acıtan.
Bir arkadaşımı kaybettiğimde bunu daha net anladım. İnsan, bazı dersleri ancak kaybedince öğreniyor. O dönem defterime çok yazdım ama hiçbir satır onu geri getirmedi.
Şunu yazmışım: “Bazı şeyler anlatılarak değil, yaşanarak öğretiliyor.”
Didaktik şiir, hayatın öğretmen hali gibi.
Satirik Şiir ve Gülerek Ağlamak
Bazen de her şeye gülüyorum. Ama bu gülüşler biraz kırık.
Satirik şiir tam burada devreye giriyor. Eleştiren, iğneleyen, ama aslında içi dolu bir tür.
Bir gün kendimi aynada izlerken güldüm. Çünkü ne istediğimi bilmediğim halde çok ciddi bir insan gibi davranıyordum. Hayatın komik tarafı tam da bu.
İnsan bazen en çok kendini eleştirirken özgürleşiyor.
Şiiri Türleri Nelerdir? Sorusunun İçimdeki Yankısı
Şiiri türleri nelerdir?
Bu soru artık benim için bir sınav sorusu değil. Bir hayat haritası gibi.
Lirik şiir içimdeki kırılganlığı anlatıyor.
Epik şiir hayatta güçlü olma çabamı.
Pastoral şiir kaçmak istediğim sessizliği.
Didaktik şiir öğrendiğim acıları.
Satirik şiir ise kendimle dalga geçebilme gücümü.
Bunu yazarken fark ettim: Ben aslında her gün bu türler arasında gidip geliyorum.
Defterler, Gece ve Kaybolmayan Duygular
Geceleri en çok yazdığım zamanlar. Kayseri’nin ışıkları uzaktan titrerken, ben defterime eğiliyorum. Bazen tek bir kelime bile yetiyor içimdeki kalabalığı anlatmaya.
Ama bazen de hiçbir kelime yetmiyor.
İşte o zaman sadece duruyorum.
Ve anlıyorum ki şiir türleri aslında bir ders konusu değil. İnsan olmanın farklı halleri.
Kendime Sakladığım Son Cümle
Bugün yine yazıyorum. Belki yarın yine eksik hissedeceğim. Belki yine aynı soruyu soracağım: Şiiri türleri nelerdir?
Ama artık biliyorum ki cevap kitaplarda değil. Cevap, yaşadığım her şeyde gizli.
Ve ben, her şeye rağmen yazmaya devam ediyorum.
Bugün “Şiiri türleri nelerdir” üzerine güzel bir yolculuk yaptık. Civanlarinsaat ile daha fazla içerik için takipte kalın!